SQL Server yedek alma ve geri yükleme: adım adım

Üç yedek türü

SQL Server'da üç tür yedek vardır. Bunlar birbirini tamamlar:

• Tam yedek: Veritabanının o anki tamamı. Her geri yüklemenin başlangıç noktasıdır.
• Fark yedeği: Son tam yedekten bu yana değişen kısım. Tam yedekten küçüktür, geri yüklemeyi hızlandırır.
• İşlem günlüğü yedeği: Son işlem günlüğü yedeğinden bu yana yapılan bütün işlemler. Belirli bir dakikaya dönmeyi sağlar; yalnızca FULL kurtarma modelinde alınabilir.

Geri yükleme her zaman aynı sırayla yapılır: önce tam yedek, sonra en son fark yedeği, sonra işlem günlüğü yedekleri.

SSMS ile yedek alma

1. Management Studio'da Object Explorer'da veritabanına sağ tıklayın.
2. Tasks → Back Up… (Türkçe arayüzde Görevler → Yedekle) seçeneğini açın.
3. Backup type alanından yedek türünü seçin: Full, Differential ya da Transaction Log.
4. Destination bölümünde yedek dosyasının yolunu belirleyin.
5. Media Options sayfasında Perform checksum before writing to media seçeneğini işaretleyin ve OK ile yedeği başlatın.

Aynı işlemlerin T-SQL karşılıkları:

-- Tam yedek
BACKUP DATABASE [Muhasebe] TO DISK = N'D:\Yedek\Muhasebe_tam.bak'
    WITH CHECKSUM, INIT;

-- Fark yedeği
BACKUP DATABASE [Muhasebe] TO DISK = N'D:\Yedek\Muhasebe_fark.bak'
    WITH DIFFERENTIAL, CHECKSUM, INIT;

-- İşlem günlüğü yedeği (yalnız FULL kurtarma modelinde)
BACKUP LOG [Muhasebe] TO DISK = N'D:\Yedek\Muhasebe_log_1015.trn'
    WITH CHECKSUM, INIT;

Belirli bir ana geri yükleme

Diyelim ki saat 10:20'de yanlışlıkla bir tablo silindi ve veritabanını 10:15'teki hâline döndürmek istiyorsunuz. Zincir sırayla uygulanır; son adıma kadar veritabanı NORECOVERY ile "geri yükleniyor" durumunda bekler:

RESTORE DATABASE [Muhasebe_Kurtarma] FROM DISK = N'D:\Yedek\Muhasebe_tam.bak'
    WITH MOVE N'Muhasebe'     TO N'D:\Data\Muhasebe_Kurtarma.mdf',
         MOVE N'Muhasebe_log' TO N'D:\Data\Muhasebe_Kurtarma_log.ldf',
         NORECOVERY;

RESTORE DATABASE [Muhasebe_Kurtarma] FROM DISK = N'D:\Yedek\Muhasebe_fark.bak'
    WITH NORECOVERY;

RESTORE LOG [Muhasebe_Kurtarma] FROM DISK = N'D:\Yedek\Muhasebe_log_1015.trn'
    WITH STOPAT = N'2026-10-01 10:15:00', RECOVERY;

Örnekte veritabanı farklı bir adla (Muhasebe_Kurtarma) geri yükleniyor. Böylece çalışan veritabanına dokunmadan silinen veriyi kontrol edip geri alabilirsiniz. MOVE satırlarındaki mantıksal dosya adlarını şu komutla öğrenebilirsiniz:

RESTORE FILELISTONLY FROM DISK = N'D:\Yedek\Muhasebe_tam.bak';

Sık görülen hatalar ve çözümleri

3201: Cannot open backup device

SQL Server yedek dosyasını kendi hizmet hesabıyla okur ve yazar. Klasöre bu hesabın erişimi olmalıdır. Eşlenmiş ağ sürücüsü harfleri hizmete görünmez; \\sunucu\paylasim yolunu kullanın.

3154: The backup set holds a backup of a database other than the existing database

Yedeği başka bir veritabanının üzerine yüklemeye çalışıyorsunuz. Farklı bir adla geri yükleyin ya da emin olduğunuz durumda WITH REPLACE kullanın; REPLACE var olan veritabanını silip yerine yazar.

3101: Exclusive access could not be obtained

Veritabanını kullanan açık bağlantılar var. Geri yüklemeden önce uygulamaları kapatın ya da ALTER DATABASE … SET SINGLE_USER WITH ROLLBACK IMMEDIATE ile bağlantıları kesin.

4305: The log in this backup set begins at LSN …, which is too recent

İşlem günlüğü zincirinde bir halka eksik: aradaki bir günlük yedeği atlanmış ya da kaybolmuş. Eksik yedek bulunmadan o noktadan sonrasına dönülemez.

Yedek+ ile geri yükleme

Yukarıdaki zinciri elle kurmak, özellikle bir sorun anında, hata yapmaya açıktır: hangi dosyaların hangi sırayla uygulanacağını bulmak gerekir. Yedek+'ta dönmek istediğiniz anı seçersiniz; gereken tam, fark ve işlem günlüğü yedeklerini Yedek+ kendisi bulur ve sırasını gösterir.

Yedek+ ayrıca yedekleri düzenli olarak ayrı bir adla geri yükleyip test eder. Böylece bir gün yedeğe ihtiyacınız olduğunda zincirde eksik halka olmadığını önceden bilirsiniz.